Lefebredok - Amerikadok - Afrikadok

Het huidige Amerikadok luisterde bij zijn bouw in 1887 naar de naam Afrikadok. Na een felle brand in 1891 kreeg het dok de naam Lefebvredok. Pas in 1903 volgde zijn huidige naam.

Zowel de import als de productie van voeding speelden een belangrijke rol in groei van de haven. Antwerpen was in de 19e eeuw een belangrijke Europese invoerhaven van koffie, cacao en suiker, zo bewijzen vestigingen van bijvoorbeeld Rombouts Koffie, chocoladebedrijf Meurisse en koekjesbakker De Beukelaer.

Fundamenteel was echter het ontstaan van de bulkinvoer van voeding: terwijl België in 1865 slechts 89.000 ton graan invoerde, steeg dat in 1914 tot 1.4 miljoen ton, waarvan een groot deel via de haven van Antwerpen.

De graanmagazijnen aan het Amerikadok (ID1234-1237, RELICT_ID10753) herinneren aan die tijd. In het begin haalden havenarbeiders de stoomschepen vol bulk graan met de hand leeg. Zij protesteerden tegen de onvermijdelijke innovaties in die sector.

De laat 19e eeuwse ‘grain elevators’ pronkten met Amerikaanse technologie. Stoommachines – en later elektriciteit - dreven aanvankelijk een ketting van emmers of recipiënten aan, die het graan uit schepen naar de top van het magazijn liftten. Van op die hoogte hielp de zwaartekracht het Amerikaanse graan verdelen over binnenschepen, vrachtwagens of treinen voor verder transport. Later vervingen zuigers de liften.

De massale graaninvoer zorgde mee voor de teloorgang van de traditionele, gemengde en kleinschalige landbouw. Landbouwers moesten overstappen op andere teelten. Zo ontwikkelde zich in het poldergebied de intensieve varkensteelt, terwijl in het oosten en zuiden van Antwerpen de groenten-en fruitteelt tot grote ontwikkeling kwam.

Als je in de Antwerpse haven ter hoogte van het Noordkasteel rijdt, is het je ongetwijfeld al opgevallen: een silogebouw volledig opgetrokken uit bakstenen.  SAMGA (Société Anonyme des Magasins à Grains d'Anvers), een naamloze vennootschap van meer dan 100 handelaren en makelaars, liet dat graanmagazijn in 1895 bouwen door de Antwerpse architect Frans van Dijk. Het magazijn diende voor de opslag en beluchting van graan. Het is de oudste nog bestaande graansilo in de Antwerpse haven en bevat unieke machines.

Aangezien de graansilo’s plaats moeten ruimen voor de geplande Oosterweelverbinding, werd een 3D-laserscan gemaakt van de volledige site.

Meer informatie vind je hier: https://www.oosterweelverbinding.be/nieuws/hoe-ziet-het-samga-gebouw-er-vanbinnen-uit

Alle technische specificaties op en rond het Lefebvredok lees je in deze uitgebreide erfgoedstudie

 Adres: Amerikadok Zuidkooi, Antwerpen, België

meer in havenland

Nog meer erfgoed beleven