Fort Noordkasteel

In 1864 bouwde kapitein Henri Alexis Brialmont Fort Noordkasteel als deel van zijn nieuwe verdedigingslinie: ‘Het Nationaal Reduit’. . Omdat België geen noemenswaardige natuurlijke verdediging had, werd geopteerd om niet het hele land te verdedigen, maar te kiezen voor een ‘Nationaal Reduit’.  Het noordkasteel vormde het meest noordelijk deel van de omwalling: een citadel die de haven moest verdedigen.Op militair vlak raakte de constructie echter snel in onbruik.

In de jaren ’30 werd het domein door toenmalig burgemeester van Antwerpen Camille Huysmans ingericht als recreatiepark, met een openbare zwemvijver. Tot laat in de jaren ’60 was het de favoriete plek van veel Sinjoren voor wie een zomervakantie toen nog onbetaalbaar was.

Hoewel zwemmen er verboden is, ontdekken steeds meer mensen dit mooie stukje natuurschoon in de haven. Hier wandel je door gemengde bossen, ervaar je de rust van een grote stille watermassa en de schoonheid van getijdennatuur langs de oevers.

In de zomermaanden zorgt de Magic Spiegeltent voor menig dansavondje. En niemand die last heeft van nachtlawaai…

Meer technische specificaties over het erfgoed van Fort Noordkasteel vind je in deze uitgebreide erfgoedstudie.

De forten rond Antwerpen behoren tot de zogenaamde Staats-Spaanse Linies

De Staats-Spaanse (waar de Staat zich verdedigde tegen de Spaanse aanvallen) Linies zijn de restanten van zestiende- en zeventiende-eeuwse militaire verdedigingswerken die werden aangelegd in de periode van de Tachtigjarige Oorlog (1568-1648) tot aan de Franse Tijd (1794).

In de hele regio zijn ongeveer zestig elementen nog heel goed tot redelijk zichtbaar in het landschap, variërend van vestingstadjes tot grote en kleine forten en liniedijken, grotendeels aangelegd in aarde. Dit materiaal was in de regio ruim voorhanden, zodat de fortificaties snel en goedkoop konden worden opgeworpen.

De forten werden aangelegd op strategische plaatsen zoals aan de monding van geulen of hoger gelegen wegen en dijken. Zo oefenden zij controle uit over de omgeving. Wanneer de vijand naderde, werden dijken doorgestoken waardoor hele gebieden onder water liepen. Later werd het onder water zetten meer gecontroleerd aangepakt. Ging het er even rustiger aan toe, dan werden de overstroomde gebieden weer ingepolderd. Die opeenvolging van menselijke ingrepen kunt u met een beetje fantasie nog overal in het landschap zien.

Heel wat forten zijn ondertussen ware landschapspareltjes en belangrijke natuurgebieden geworden. De geërodeerde (aangetaste) wallen en grachten vormen een ideale leefomgeving voor heel wat planten en dieren.

De dubbele fortengordel rond Antwerpen is indrukwekkend en goed gedocumenteerd op http://www.fortengordels.be

 Adres: Noordkasteel, Antwerpen

meer in havenland

ook een bezoekje waard