0502 Fort Liefkenshoek

Om Antwerpen te beschermen tegen de Spanjaarden, werd eind zestiende eeuw Fort Liefkenshoek gebouwd. Beide vestigingen waren strategisch een belangrijke tweeling, want samen konden zij de Schelde bij wijze van spreken afsluiten.

In die tijd was dat nodig om Antwerpen te beschermen tegen de aanhoudende belegeringen van de Spanjaarden. Van België was nog geen sprake. De Lage Landen of Zeventien Provinciën trokken gezamenlijk op tegen de Spaanse overheerser, in een oorlog die tachtig jaar zou duren. En daarna zouden nog vele overheersers volgen. Het fort viel achtereenvolgens in Spaanse, Nederlandse, Franse, Oostenrijkse en uiteindelijk Belgische handen.

Ook de invulling van het fort wisselde mee met de ‘baas’ van dienst. Zo was het ooit een quarantainestation waar zieke emigranten werden verpleegd en besmette landverhuizers in afzondering werden gehouden, een marinebasis en zelfs een vakantieoord voor beroepsmilitairen.

Een bezoek aan Fort Liefkenshoek is meer dan de moeite waard. Het prachtige belevingscentrum loodst je interactief doorheen de woelige geschiedenis. Voor kinderen is er ook een leuke app die je spelenderwijs alles bijbrengt over het fort, haar bewoners en geheimen: de Fortenapp. Je gaat met Achille 500 jaar terug in de tijd op een spannende ontdekkingstocht.

Op het domein vind je bovendien een gigantische populier, met een stamomtrek van 6 meter en een hoogte van 28 meter. Hij doet dienst als referentiepunt voor de scheepvaart op de Schelde. Rondom het fort zijn er een wandelpad en uitkijktoren die een adembenemend zicht bieden op onder meer de Schelde.

En alsof dat nog niet genoeg is, vinden er soms heuse riddergevechten plaats. Napraten doe je op het gezellige terras bij een streekbiertje.

Meer technische specificaties over het erfgoed in Fort Liefkenshoek vind je in deze uitgebreide erfgoedstudie

Meer informatie: www.fortliefkenshoek.be

De forten rond Antwerpen behoren tot de zogenaamde Staats-Spaanse Linies

De Staats-Spaanse (waar de Staat zich verdedigde tegen de Spaanse aanvallen) Linies zijn de restanten van zestiende- en zeventiende-eeuwse militaire verdedigingswerken die werden aangelegd in de periode van de Tachtigjarige Oorlog (1568-1648) tot aan de Franse Tijd (1794).

In de hele regio zijn ongeveer zestig elementen nog heel goed tot redelijk zichtbaar in het landschap, variërend van vestingstadjes tot grote en kleine forten en liniedijken, grotendeels aangelegd in aarde. Dit materiaal was in de regio ruim voorhanden, zodat de fortificaties snel en goedkoop konden worden opgeworpen.

De forten werden aangelegd op strategische plaatsen zoals aan de monding van geulen of hoger gelegen wegen en dijken. Zo oefenden zij controle uit over de omgeving. Wanneer de vijand naderde, werden dijken doorgestoken waardoor hele gebieden onder water liepen. Later werd het onder water zetten meer gecontroleerd aangepakt. Ging het er even rustiger aan toe, dan werden de overstroomde gebieden weer ingepolderd. Die opeenvolging van menselijke ingrepen kunt u met een beetje fantasie nog overal in het landschap zien.

Heel wat forten zijn ondertussen ware landschapspareltjes en belangrijke natuurgebieden geworden. De geërodeerde (aangetaste) wallen en grachten vormen een ideale leefomgeving voor heel wat planten en dieren.

De dubbele fortengordel rond Antwerpen is indrukwekkend en goed gedocumenteerd op http://www.fortengordels.be

 Adres: Ketenislaan 4, 9130 Kallo

meer in havenland

ook een bezoekje waard